RƯỢU NÚI - Lời bình của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu

By

 

RƯỢU NÚI

Lời bình của nhà thơ NGUYỄN ĐỨC MẬU

 

 

          Mở đầu bài thơ Rượu núi là mấy câu thơ giản dị theo kiểu mời khách đến nhà. Tác giả ngỏ lời rất mộc mạc chân chất nhưng cũng biết lấy cái cớ mời bạn để nói về thứ rượu rất riêng của bản mình. Bởi lẽ vừa là chủ nhà Lò Cao Nhum vừa là nhà thơ. Từ hương vị của rượu núi anh mở rộng biên độ để phát triển ý tưởng và tạo được những câu thơ gần với ngạn ngữ giầu sự đúc kết cô đọng: Gái bản nụ hoa trai mường cây nghiến/ Ngửa bàn tay cũng da/ Úp bàn tay cũng thịt.

          Lò Cao Nhum giới thiệu về rượu núi bằng chi tiết và hình ảnh rất thật: Ủ từ lá sắc rừng gai/ Chắt từ củ mài hốc đá/ Vợ tôi nấu thơm từ lửa đỏ đêm dài... tuy nhiên tác giả không dừng lại ở chi tiết hình ảnh anh có những câu nói về cái "cay" cái "đắng" của rượu thật đột biến: Có cay của bạn tình cắn nhầm hạt ớt/ Có đắng của em chồng phải lòng chị dâu... Câu thơ hay không phải vì vần điệu mà vì sự liên tưởng gợi mở. Và sau khi đã giới thiệu cái men say của rượu núi tác giả buông một câu mời thật hào phóng: Đã uống vắt kiệt chum mà uống/ Đã say đổ tràn tình mà say.

          Ở đoạn kết bài thơ sức khái quát được nâng lên. Từ động tác uống rượu thường ngày tác giả viết: Cụng bát cùng rẻo cao muôn đời/ Chụm bền ngọn núi... Câu thơ có sự dồn nén hàm xúc gợi cho người đọc những suy nghĩ về mối quan hệ thương yêu của bè bạn chòm bản xa gần. Toàn bộ bài thơ Rượu núi được viết bằng bút pháp giản dị giầu chất dân tộc. Phải chăng Rượu núi là thứ rượu chan chứa tình đời tình người và chính những câu thơ hay trong bài cũng là men rượu chắt ra từ cuộc sống? Trong cuộc thi truyện ngắn và thơ năm 1996 do Tạp chí Văn nghệ quân đội tổ chức bài thơ Rượu núi đã giành được vị trí xứng đáng trong số các giải thưởng thực sự là một đóng góp độc đáo cả về ý lẫn tình.

 

R­uîu nói

 

B¹n ®Õn

Mêi ngåi xÕp b»ng trßn trªn nói

Gi÷a chiÕu ®an b»ng tia mÆt trêi.


B¸t ru­îu tr¨ng r»m

Mong hån vÝa b¹n ®õng thÊt l¹c

CÇu cô «ng cô bµ c©y si c©y ®a

G¸i b¶n nô hoa trai mu­êng c©y nghiÕn

Ngöa bµn tay còng da

óp bµn tay còng thÞt.

 

R­uîu nhµ t«i

ñ tõ l¸ s¾c rõng gai

Ch¾t tõ cñ mµi hèc ®¸

Vî t«i nÊu th¬m tõ löa ®á ®ªm dµi.

 
R­uîu nhµ t«i

Cã ngät mËt ong v¸ch ®¸

Cã chua m¨ng ­ưíp chum vß

Cã cay cña b¹n t×nh c¾n nhÇm h¹t ít

Cã ®¾ng cña em chång ph¶i lßng chÞ d©u.

 

R­uîu nhµ t«i

R­uîu buéc chØ cæ tay

Th¾p löa t×nh chiªng t×nh trèng

§· uèng v¾t kiÖt chum mµ uèng

§· say ®æ trµn t×nh mµ say.

 

Nµo b¹n ¬i

Công b¸t cïng rÎo cao mu«n ®êi

Chôm bÒn ngän nói

Gi÷a chiÕu ®an b»ng tia mÆt trêi.

 
Tr¹i viÕt v¨n T¹p chÝ V¨n nghÖ qu©n ®éi t¹i §å S¬n mïa hÌ n¨m 1996

 


 


More...

Thơ chợt đến trên máy bay Hà Nội - Đà Lạt

By

NỖI NHỚ TRỜI XANH


 

Cất cánh rồi chợt hẫng hụt trên cao

Nhớ mặt đất của em với bông hồng phòng vắng              

Lúc máy bay tăng tốc về xa thẳm

Là nỗi nhớ càng gần càng đầy đặn trong anh.

 

(Thơ viết trên máy bay Hà Nội – Đà Lạt 14/3/2011)

alt

 


 

 

More...

Mưa Xuân

By

LÒ CAO NHUM

 

Mưa xuân


Tặng LTHL

 

Như mây tích tụ

Tôi lang thang muôn hồng nghìn tía

Vun vén từng mảnh trời xanh

Kiên nhẫn cấy trồng mầm trăng

Những vì sao nhấp nhánh

Gặt về một vầng mây

Vầng mây tích tụ

Li ti

Hạt tình yêu.

 

Mảnh vườn mơn mởn

Lặng ngắt ơi

Cỏ non tươi như nam châm hấp dẫn

Hút về vô vàn cuồn cuộn

Những hạt tình yêu

Những hạt mưa xuân.

Đôi mắt ngời ngời giọt sương đón đợi

Đất mỡ màng dâng hương như mâm cỗ tết

Bỗng một sớm mai hân hoan

Nụ hồng tách vỏ

Chồi lên.

 

Ngày nụ hồng tách vỏ mồng 1 tháng 3 / 2011

More...

VÒNG XÒE

By

 

Vßng xoÌ



LÒ CAO NHUM






Vßng xoÌ

Ngän löa xanh

Ngän löa vµng

Ngän löa thuë hång hoang

BËp bïng hoa cµ hoa c¶i

Ng«i nhµ ®èm löa

¢m Ø cïng giã hó

§u­îm nång s¶i däc v¹n n¨m

BÒn bØ d­uìng nu«i sù sèng loµi ngu­êi.

Vßng xoÌ

Anh cïng em d¾t tay nhau nhÆt èc

VÞn l­ung h¸i qu¶

Con ®á khãc oe oe c¹nh giá m¨ng

Con ®á c­uêi rinh rÝch bªn c¸nh n¸

§u«i con chån gi·y giôa

Mòi tªn xuyªn ®ßn g¸nh «ng cha.

Ngµy Êy

D¾t tay ra bê suèi dùng lÒu

Lªn ®åi ng¶ c©y

Chui bãng l¸ ®Î ch¸u ®Î ch¾t

Thiªn di dÆm xa ®Î ®Êt ®Î mu­êng

Cu­ìi Ruåi tr©u lªn trêi lÊy löa

Cß ke èng nøa bïi nhïi

Sîi khãi ®Çu tiªn nghi ngót

Trong mÞt mïng hång hoang

¥i ngän löa

¸nh s¸ng con ng­uêi

Em sinh ra vµ em nhãm khãi

Anh vµo ruét nói

T×m ®¸ kh¬i than

Nung vµng t«i b¹c

Uèn nhÉn luyÖn vßng

Vßng b¹c trao duyªn

                          Vßng b¹c nhu­ vßng xße

KÕt ®oµn vßng tay vßng m¾t

KÕt ®oµn céng ®ång mu­êng b¶n

BÒn dai nhu­ ngän löa mÆt trêi.



            

Vßng xße

G­u¬ng mÆt bõng ¸nh tr¨ng

Nô cu­êi hång ngän löa

TrÎ giµ trai g¸i kÕt hoa

Vßng nguyÖt quÕ b¶n m­uêng

Vßng nguyÖt quÕ trao ngu­êi hïng cña b¶n

TÆng ng­uêi gan cña m­uêng

Ng­uêi hïng ng­uêi gan

Cét lim cét nghiÕn

KÕt ®an phªn rµo phªn giËu

Ch¾n b·o ng¨n gi«ng

Xua m©y ®uæi n¾ng

Che mÇm xanh kh«ng hÐo qu¾t

Ch¾n mïa vµng kh«ng lë xuèng thung s©u.

               

           Vßng xße

Chung chiªng ng¶ nghiªng

Men theo bê vùc

LÇn trong ®ªm tèi

Chªnh vªnh sîi d©y

Sîi d©y ch¨ng qua vùc s©u th¼m

§¸ tai mÌo hun hót nhe r¨ng

Chí bu«ng tay em nhÐ

Em bu«ng tay lµm ®øt vßng xße

Em bu«ng tay rêi r¹c m­uêng b¶n

LÎ loi sÏ c« ®éc vùc ®¸

Vßng xße cuéc ®êi nghiÖt ng·

Vßng xße céng ®ång g¾n kÕt

Bao dung ®¸m m©y tÈu t¸n

Cøu vít c¸nh bÌo lÇm l¹c

Th©u nhËn t©m hån b¶ng l¶ng

Tr¸i tim ®¸ l¹nh v« tri

Em ¬i chí bu«ng tay

Gi÷a vßng xße nång Êm

Vßng xße cuéc ®êi mªnh m«ng t×nh mÆn

Vßng xße vùc s©u

Vßng xße nói cao

Anh lµm cét nghiÕn

T×nh m­uêng cá thung

NghÜa b¶n ®Öm nói.

               

K×a nói quanh thung

§åi quanh b·i

KÒ vai nhau

Xße ngµn n¨m v¹n thuë

D¾t tay nhau kÕt dÝnh lÏ ®Êt trêi

Nµo trÎ giµ trai g¸i mu«n ngu­êi

Nµo xãm trªn d­uíi m­uêng mäi n¬i

H·y cÇm tay h·y d¾t tay

Xße cïng ®åi cïng nói

S¸nh cïng sao cïng tr¨ng

BÒn cïng trêi cïng ®Êt.


                      

More...

TẠ ƠN MƯA GIÓ

By

 

Tạ ơn mưa gió



LÒ CAO NHUM


Tạ ơn cơn mưa

Không về nặng hạt

Tạ ơn gió tạt

Không rối tóc em.


Mưa đi êm êm

Lành vai áo nhỏ

Gió trôi ngọn cỏ

Thơm bàn chân son.


Mưa dịu mưa hờn

Lá hoa rạo rực

Gió xuôi gió ngược

Kẻo buốt bến bờ.


Mưa nhún đường mưa

Gió cầm tay gió

Đủ lời duyên cớ

Gõ cửa cõi người.


Mưa giăng tơ trời

Núi sông xin mắc

Gió buông duyên đất

Trăng sao xin vừa.


Tạ ơn gió mưa

Tạ ơn mưa gió!

More...

Lên núi Hàm Rồng - Sa Pa

By

 

Lªn nói Hµm Rång-Sa Pa






NhÊp mét ngôm linh chi ngät ch¸t

Nµo - ta - lªn - nói - bång - lai.


Tõng s¶i dèc chu­a ®ñ ®Ó cÇm tay

C©y l­ua thu­a ch¼ng khÐp bãng hai ng­uêi

§· cã bång lai bï vµo m­ua n¾ng

Cæng trêi tho¾t hiÖn në ra tiªn.


N¬i con rång phñ phôc triÒn miªn

Con cãc ®¸ h¸ miÖng chê m­ua rông

Cã mét mïa ®µo võa ®¬m tr¸i

Cã mét ngµy huyÒn diÖu træ hoa.


§­uêng huyÒn diÖu ta ®i quanh co

N¬i ®· ®Õn ch¾c g× ®· tíi

Ngôm linh chi ®Õn th× tan ch¶y

§µnh m¬ mµng víi ®Ønh Phan Xi P¨ng.

More...

Thơ vui ngày hoa tặng cánh mày râu

By

 

Thơ vui ngày hoa tặng cánh mày râu
                                                              
Lò Cao Nhum



Làm phụ nữ thích thật

Có ngày vui tháng ba

Có ngày hoa tháng mười

Làm phụ nữ vui thật.


Ngày chị em reo ca

Đàn ông mơ không ra

Các hàng hoa lên giá

Đố anh nào kêu ca.


Làm phụ nữ sướng thật

Bao nhiêu là tiếng khen

Bao nhiêu là lời tán

Ngọt thơm suốt cả đêm.


Cánh đàn ông cả thèm

Được ngày hoa như thế

Được là chị là em

Được là bà là mẹ


Được thế giới chia sẻ

Được cả nước đầu tư

Tha hồ kén sinh đẻ

Tha hồ chọn vi vu.


Nhưng nên nhớ điều này

Cái ngày vui như thế

Các hàng hoa lên giá

Cả năm được mấy ngày.


Ngày vui ngắn chẳng tày

Về còn lo con nhỏ

Còn trăm ngày giặt giũ

Còn nghìn đêm khóc thầm.


Phụ nữ vốn rộng lòng

Đàn ông đừng hẹp bụng

Phụ nữ đáng thưởng lắm

Ngày nào cũng ngày hoa.


  

More...

Về Nha Trang nhớ bạn Nguyễn Anh Đài

By

 

Bạn ở Nha Trang


Thân gửi Nguyễn Anh Đài


Bạn tôi

ngày tiếp quản

đầu cánh thư nào

cũng có

Nha Trang.


Tôi đến

ba mươi năm rồi

Nha Trang

ngày giải phóng

pháo hoa

nở tím tía bầu trời.


đâu bạn ơi?

ba mươi năm

gió biển

sóng biển

dội vào

tôi

trong suốt.

More...

Chút kỷ niệm với bác Nhã Long

By

 

Thơ cho bạn vong niên


Kính tặng bác Nhã Long ngày bác về hưu


Trăm năm tính cuộc vuông tròn

Bác nay cũng đã vác mòn đôi vai

Ngày thì rộng tháng thì dài

Ước chi tóc bác chưa hai thứ màu.


Thôi thì có trước có sau

Còn em còn bác còn nhau những ngày

Mấy mùa mưa nắng còn đây

Phòng em phòng bác ấm ngày lạnh đêm.

Khi vui hối hả trăng lên

Khi buồn ngồi quán cháo đêm bần thần.


Thôi thì xối xả tấm thân

Cũng là vì nước vì non Hoà Bình

Yêu nền văn hoá nguyên sinh

Yêu mây yêu núi chắt mình thành thơ.


Ngày mai sông Nhuệ sông Đà

Thường rang* còn níu đôi bờ ngược xuôi

Ngày mai em bác xa thôi

Em ngồi phía núi bác nơi thị thành

Xoay trần với cuộc mưu sinh

Hưu còn chưa nghỉ nghĩa tình càng không

Tiễn chân biếu bác mấy dòng

Thay cho quà cáp tấm lòng thảo thơm.

.............
*Thường rang: Một làn điệu dân ca Mường

More...

Một số bài thơ sau chuyến đi Nam Bộ

By

 

RỪNG ĐƯỚC CÀ MAU 





Lá xanh như không hẹn cuối mùa

Rễ xùm xoà cắm vào mặn chát

Đước ken đước giăng thành tít tắp

Giữa nước trời mang mang nắng mưa.


Gió từ biển thoả thuê nhặt thưa

Thổi vào Cà Mau lào phào hụt hẫng

Người Năm Căn điềm nhiên bình lặng

Vỏ lãi* vèo qua như vút lạc lên mây.


Người cực Nam sống với rừng cây

Sống với nước với trời nắng gió

Âm thầm lấn từng doi phù sa nhỏ

Tổ quốc rộng dài bát ngát bờ xanh.


Người và đước dọc đôi bờ kinh

Sao gần gũi cái bền dai khí khái

Thì ra thế tấm lòng tôi ở lại

Với Cà Mau từ rừng đước ken dày.


Thành phố Cà Mau đêm 23/6/2006



* Tên gọi một loại thuyền thon nhỏ ở vùng Năm Căn.




CÂY THỐT NỐT GIỮA BỜ BIÊN GIỚI





Bờ ruộng không thẳng không queo

Không rộng không hẹp

Chon von xênh xang cây thốt nốt.

Sần sùi mà ngọt trái

Xoè mặt trời xanh

Thắp nắng mây gió.

Có một đường chỉ vô hình

Phân nửa bờ ruộng

Bổ đôi thân cây

Cây thốt nốt lắc lư vô tư nghiêng ngả.

Rễ chùm uống nước ruộng này

Uống nước ruộng kia

Cỏ xanh cũng không chia

Phương này phía nọ.

Chàng trai Căm Pu Chia ruộng bên buông cày

Cô gái Nam Bộ bên này ngơi tay gieo sạ

Dưới vòm râm thốt nốt

Rôm rả mùa màng.


Hà Tiên 25/6/2006



MỘT CHIỀU BẾN TRE 





Tôi thong dong đơn điệu nhịp thuỷ triều

Tìm quán nước đi xa hàng cây số

Lạc vào miệt dừa chỉ cây và gió

Đâu rồi thon thả Bến Tre ơi?


Cái dáng đứng giữa cù lao nổi sóng

Như bóng dừa xoã tóc gió biển bay

Ngôi sao nhỏ trong đoàn quân đồng khởi

Lấp lánh xanh đâu Bình Khánh Mỏ Cày?


Em ở đâu giữa buổi chiều nay

Quán giải khát chợp chờn vé số

Sông Bến Tre bên kè bên lở

Uống ly dừa sàn sạn đầu môi.


Tôi tìm em hoá cuộc tìm tôi

Tôi gặp tôi trước ly dừa lên giá

Gió đồng khởi trên đường bụi đỏ

Thoáng ngậm ngùi cùng lão Mỹ Thuận An.


Bươn bả đường dài chưa cập bến

Giữa miệt vườn tôi xanh rợp hơn tôi

Thì hiện hữu Bến Tre đang đô thị

Những vồng hoa rực nắng giữa đường đôi.


Bến Tre tháng 7/2006



QUÁN CHIỀU    


Tặng Kim Ba Nguyễn Trọng Tín Nguyễn Ngọc Tư

cùng bạn bè văn nghệ Bến Tre





Rừng dừa rung lên tiếng cười vỡ gió

Buổi chiều nghiêng quán sá bạn bè

Tào lao nào bút tre bút sắt

Tán thưởng nào ly một ly hai

Mấy tính cách chạm vào chan chát

Ngỡ khói mây mà không khói mây.

Uống rượu đào càng đỏ lòng say

Nhắm lẩu cá hồn bơi ngẫu hứng

Cùng lặn mò tự do truyền thống

Rồi trầm ngâm bất chợt lẽ đời...

Ngoài sân tiếng gió khản rã rời

Như tiếng ai vẳng từ mây trắng

Mấy nhà thơ đứng lên lẳng lặng

"Ta về với vợ ta thôi".


Quán Cua đồng 9/7/2006

More...