Bản sắc văn hóa và cá tính sáng tạo

  Bản sắc văn hoá và cá tính sáng tạo


    
     C¸c v¨n sÜ Hoµ B×nh r«m r¶ trµ ®¹o t¹i Kh«ng gian v¨n ho¸ M­­uêng (Khu b¶o tµng "sèng" vÒ v¨n ho¸ Mu­êng do ho¹ sÜ Vò §øc HiÕu x©y dùng). Tõ ph¶i sang: NguyÔn TÊn ViÖt TriÖu V¨n §åi Lª Mai Thao vµ Lß Cao Nhum.
      

Mỗi vùng đất là một tiểu vùng văn hoá trong một vùng văn hoá lớn có nghĩa là mỗi vùng đất đều có nét riêng.Văn hoá chính là kết quả cuộc giành giật sự sống của loài người từ thiên nhiên vũ trụ bao la với bản năng thuở bình minh loài người tiến lên chinh phục bằng trí tuệ qua các thời đại. Chất liệu văn học nằm trong các địa tầng văn hoá ăn - ở - mặc các dân tộc. Đã nhiều tác giả có thành công lớn thậm chí để lại cho muôn đời những tác phẩm kinh điển là nhờ nỗ lực "cắm vùng". Điều đó còn liên quan đến phong cách cá tính sáng tạo.

Các cây bút mỗi người mỗi vẻ từ phong cách bút pháp đến sở trường sở đoản dường như ai cũng có ảnh hưởng từ vùng đất vùng văn hoá mình cắm rễ. Ở miền núi hoặc sáng tác về miền núi các tác giả thường thiên về kết cấu chi tiết hình tượng để làm bật nổi ý tưởng tạo được ấn tượng độc đáo của tác phẩm. Chi tiết hình tượng ở miền núi thì mênh mông bát ngát như lá cây rừng. Anh bạn thơ của tôi ở Hà Nội nhiều lần gặp cứ xuýt xoa rằng rất thèm được ngụp lặn tìm tòi trong cái mênh mông bát ngát chi tiết hình tượng ấy. "Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm / Hun hút cồn mây súng ngửi trời..." những chi tiết hình tượng miền núi độc đáo ấy trở thành bất hủ khi qua lăng kính sáng tạo tài hoa của nhà thơ Quang Dũng. Người đọc thường dễ dàng nhận ra giọng điệu tác giả có tài nhặt nhạnh và sàng lọc chi tiết phát triển thành hình tượng văn học lạ lẫm thú vị có tài tiếp thu cách nói đẹp như lời hát cách nghĩ cách cảm mộc mạc mà sâu sắc những nỗi niềm lắng đọng và da diết những thiêng liêng trong tín ngưỡng tâm linh của đồng bào các dân tộc.

Vùng văn hoá đấy là hiện thực văn học. Văn hoá không mất đi văn hoá có cái tinh tuý thì văn học cũng không mất đi văn học cũng có thể trở thành cái tinh tuý nếu hiện thực cuộc sống được phản ánh chuyển hoá nhào nặn sáng tạo bằng thiên tài và lao động ngôn ngữ. Hoà Bình là một tỉnh đa dân tộc mỗi dân tộc sinh tồn trên nền văn hoá của mình những người làm thơ viết văn chúng ta đến với họ hiểu họ như nhà văn Tô Hoài hiểu người Mông nhà văn Mạc Phi Cầm Giang hiểu người Thái nhà văn Phượng Vũ hiểu người Mường... chỉ như vậy tác phẩm mới thực sự mang hơi thở cuộc sống miền núi Hoà Bình mới đậm đà bản sắc văn hoá các dân tộc tạo thành cá tính sáng tạo cho mình.