RƯỢU NÚI - Lời bình của nhà thơ Nguyễn Đức Mậu

By

 

RƯỢU NÚI

Lời bình của nhà thơ NGUYỄN ĐỨC MẬU

 

 

          Mở đầu bài thơ Rượu núi là mấy câu thơ giản dị theo kiểu mời khách đến nhà. Tác giả ngỏ lời rất mộc mạc chân chất nhưng cũng biết lấy cái cớ mời bạn để nói về thứ rượu rất riêng của bản mình. Bởi lẽ vừa là chủ nhà Lò Cao Nhum vừa là nhà thơ. Từ hương vị của rượu núi anh mở rộng biên độ để phát triển ý tưởng và tạo được những câu thơ gần với ngạn ngữ giầu sự đúc kết cô đọng: Gái bản nụ hoa trai mường cây nghiến/ Ngửa bàn tay cũng da/ Úp bàn tay cũng thịt.

          Lò Cao Nhum giới thiệu về rượu núi bằng chi tiết và hình ảnh rất thật: Ủ từ lá sắc rừng gai/ Chắt từ củ mài hốc đá/ Vợ tôi nấu thơm từ lửa đỏ đêm dài... tuy nhiên tác giả không dừng lại ở chi tiết hình ảnh anh có những câu nói về cái "cay" cái "đắng" của rượu thật đột biến: Có cay của bạn tình cắn nhầm hạt ớt/ Có đắng của em chồng phải lòng chị dâu... Câu thơ hay không phải vì vần điệu mà vì sự liên tưởng gợi mở. Và sau khi đã giới thiệu cái men say của rượu núi tác giả buông một câu mời thật hào phóng: Đã uống vắt kiệt chum mà uống/ Đã say đổ tràn tình mà say.

          Ở đoạn kết bài thơ sức khái quát được nâng lên. Từ động tác uống rượu thường ngày tác giả viết: Cụng bát cùng rẻo cao muôn đời/ Chụm bền ngọn núi... Câu thơ có sự dồn nén hàm xúc gợi cho người đọc những suy nghĩ về mối quan hệ thương yêu của bè bạn chòm bản xa gần. Toàn bộ bài thơ Rượu núi được viết bằng bút pháp giản dị giầu chất dân tộc. Phải chăng Rượu núi là thứ rượu chan chứa tình đời tình người và chính những câu thơ hay trong bài cũng là men rượu chắt ra từ cuộc sống? Trong cuộc thi truyện ngắn và thơ năm 1996 do Tạp chí Văn nghệ quân đội tổ chức bài thơ Rượu núi đã giành được vị trí xứng đáng trong số các giải thưởng thực sự là một đóng góp độc đáo cả về ý lẫn tình.

 

R­uîu nói

 

B¹n ®Õn

Mêi ngåi xÕp b»ng trßn trªn nói

Gi÷a chiÕu ®an b»ng tia mÆt trêi.


B¸t ru­îu tr¨ng r»m

Mong hån vÝa b¹n ®õng thÊt l¹c

CÇu cô «ng cô bµ c©y si c©y ®a

G¸i b¶n nô hoa trai mu­êng c©y nghiÕn

Ngöa bµn tay còng da

óp bµn tay còng thÞt.

 

R­uîu nhµ t«i

ñ tõ l¸ s¾c rõng gai

Ch¾t tõ cñ mµi hèc ®¸

Vî t«i nÊu th¬m tõ löa ®á ®ªm dµi.

 
R­uîu nhµ t«i

Cã ngät mËt ong v¸ch ®¸

Cã chua m¨ng ­ưíp chum vß

Cã cay cña b¹n t×nh c¾n nhÇm h¹t ít

Cã ®¾ng cña em chång ph¶i lßng chÞ d©u.

 

R­uîu nhµ t«i

R­uîu buéc chØ cæ tay

Th¾p löa t×nh chiªng t×nh trèng

§· uèng v¾t kiÖt chum mµ uèng

§· say ®æ trµn t×nh mµ say.

 

Nµo b¹n ¬i

Công b¸t cïng rÎo cao mu«n ®êi

Chôm bÒn ngän nói

Gi÷a chiÕu ®an b»ng tia mÆt trêi.

 
Tr¹i viÕt v¨n T¹p chÝ V¨n nghÖ qu©n ®éi t¹i §å S¬n mïa hÌ n¨m 1996

 


 


More...

Thơ chợt đến trên máy bay Hà Nội - Đà Lạt

By

NỖI NHỚ TRỜI XANH


 

Cất cánh rồi chợt hẫng hụt trên cao

Nhớ mặt đất của em với bông hồng phòng vắng              

Lúc máy bay tăng tốc về xa thẳm

Là nỗi nhớ càng gần càng đầy đặn trong anh.

 

(Thơ viết trên máy bay Hà Nội – Đà Lạt 14/3/2011)

alt

 


 

 

More...

Kết quả bước đầu của một dự án văn học

By

          alt       

Kết quả bước đầu của một

DỰ ÁN VĂN HỌC 

Đức Long                            

          Sáng ngày 20 tháng 4 năm 2011 tại trụ sở Hội Nhà văn Việt Nam Đoàn Nhà văn tỉnh Hòa Bình đã gặp để báo cáo về việc thực hiện xuất bản Tác phẩm Văn học tiêu biểu tự chọn của các nhà văn trong tỉnh và tặng tác phẩm vừa xuất bản cho Thường trực Ban Chấp hành Hội Nhà văn và Bảo tàng Văn học Việt Nam.

          Dự buổi gặp mặt và trao tặng sách có Nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Hội Nhà văn Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học - Nghệ thuật Việt Nam.  Đoàn Nhà văn tỉnh Hòa Bình có Nhà văn Hà Trung Nghĩa (dân tộc Mường) Nhà thơ Đinh Đăng Lượng (dân tộc Mường) Nhà thơ Lò Cao Nhum (dân tộc Thái). Tác phẩm Văn học Đoàn Nhà văn Hòa Bình trao tặng gồm: “Chân mây màu tím” - tập truyện ngắn chọn lọc của Nhà văn Hà Trung Nghĩa “Bóng cây Chu đồng” - thợ chọn lọc của nhà thơ Đinh Đăng Lượng “Rượu núi – thơ chọn lọc của Nhà thơ Lò Cao Nhum.

          Đây là những tác phẩm được tuyển chọn và xuất bản theo “Dự án Xuất bản tác phẩm Văn học tiêu biểu tự chọn của các Nhà văn” theo sáng kiến của Trung tâm Khai thác bản thảo và Tác quyền được Hội Nhà văn Việt Nam và Nhà xuất bản Văn học chấp thuận và nhiệt thành ủng hộ. Dự án này cũng đã được Nhà văn Phạm Ngọc Chiểu - Giám đốc Trung tâm trình bày trong tham luận đọc tại Diễn đàn Đại hội VIII Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức đầu tháng 8 năm 2010 tại thủ đô Hà Nội và được các Nhà văn dự Đại hội nhiệt liệt tán thành. Nội dung chủ yếu của Dự án có thể tóm tắt: Vì nền Văn hiến nước nhà đề nghị Đảng và Nhà nước quan tâm ủng hộ cấp kinh phí để Hội Nhà văn Việt Nam cùng các Nhà văn Hội viên tiến hành tuyển chọn xuất bản cho mỗi Nhà văn Việt Nam một tác phẩm Văn học tiêu biểu tự chọn. Như vậy nếu Dự án được thực hiện thì lần đầu tiên kho lưu trữ trước tác nước ta được bổ sung một ngàn tác phẩm Văn học chọn lọc và lần đầu tiên người yêu văn học Việt Nam được chứng kiến không chỉ diện mạo Văn học Việt Nam đương đại mà còn được thấy dung mạo Hội Nhà văn Việt Nam.

          Trong khi chờ các cấp có thẩm quyền phê duyệt Dự án với sự giúp đỡ của Hội Nhà văn Việt Nam được Tỉnh ủy UBND tỉnh Hòa Bình quan tâm cấp kinh phí tài trợ cùng với sự nỗ lực tự thân cả trong tuyển chọn tác phẩm và lo kinh phí bù đắp ba Nhà văn tỉnh Hòa Bình cùng Trung tâm khai thác bản thảo và tác quyền đã xuất bản thành công ba tác phẩm văn học tiêu biểu tự chọn của ba Nhà văn.

          Nhà văn Hà Trung Nghĩa đã xuất bản tập truyện ngắn: “Hoàng hôn” tác phẩm được Hội Nhà văn Việt Nam tặng giải B về đề tài dân tộc và miền núi năm 1995 và ba cuốn tiểu thuyết. Nhưng khi chọn tác phẩm tiêu biểu ông quyết định in tập truyện ngắn chọn lọc “Chân mây màu tím”. Sách dày 350 trang khổ 14 5 x 20 5 cm.

          Nhà thơ Đinh Đăng Lượng đã xuất bản 5 tập thơ. Ông tuyển chọn và đưa in tập thơ chọn lọc gồm 129 bài thơ thấm đậm chất thơ dân gian Mường. Sách dày 240 trang khổ 14 5 x 20 5 cm.

          Nhà thơ Lò Cao Nhum đã xuất bản 6 tập thơ. Lần này ông tự chọn và đưa in 143 bài vào tập thơ chon lọc của mình. Bạn đọc sẽ có dịp thưởng thức những bài thơ vừa hiện đại vừa giữ được hương vị dân ca Thái của Nhà thơ dân tộc Thái Mai Châu – Hòa Bình này sách dày 208 trang khổ 14 5 x 20 5 cm.

          Cả ba tác phẩm văn học trên đều in giấy ốp sép ngoại bìa cứng chất lượng in ấn đẹp và trang trọng. Đây là kết quả bước đầu rất đáng ghi nhận việc thực hiện “Dự án Xuất bản tác phẩm Văn học tiêu biểu tự chọn của các Nhà văn”

          Xin chúc mừng ba Nhà văn tỉnh Hòa Bình và hy vọng tiếp sau đây toàn bộ Dự án xuất bản đặc biệt trên được thực hiện với sự quan tâm của Trung ương và lãnh đạo các tỉnh thành trong cả nước.

                                                                                  Ngày 20 tháng 4 năm 2011

                                                                                                Đ.L

 

 

More...

LÒ CAO NHUM trên sàn trăng

By

          Trước khi vào cửa ngõ Hòa Bình nhà thơ Nguyễn Thị Mai truyền cho tôi một "quân lệnh" bằng điện thoại: "Anh phải nhập đoàn với chị em làm mì chính cánh cho đoàn". Tôi thu xếp việc cơ quan rồi ra đường đợi.

          Đoàn nhà văn nữ của Hội Nhà văn Việt Nam có đâu trên chục chị mà tôi chỉ quen biết mỗi nhà thơ Nguyễn Thị Mai. Có hai nhà thơ quen mặt một ở Ban Sáng tác Hội Nhà văn một là nữ sĩ Bùi Sim Sim (làm báo gì đấy ở Hà Nội biết mặt là vì cùng tổ kiểm phiếu kỳ Đại hội VII Hội Nhà văn). Nhà thơ Nguyễn Thị Mai giới thiệu từng gương mặt tôi cũng ừ à vì tên tuổi cũng đã gặp đâu đó trên báo chí. Nhưng khi giới thiệu đến nữ sĩ Phạm Hồ Thu là phu nhân của cố nhà thơ Trần Quốc Thực thì tôi bỗng giật mình nhổm dậy xoay người về phía hàng ghế sau để nhận cho rõ gương mặt chị. Tôi còn một món nợ với cố nhà thơ Trần Quốc Thực rằng về Hà Nội tôi sẽ cầm theo chai rượu Mai Hạ (Rượu núi quê tôi) đãi ông một bữa. Chả là đầu năm 2001 tôi có gửi vào tủ sách của Tòa soạn báo Văn nghệ tập thơ mới in của tôi. Thời gian ngắn sau được đọc bài giới thiệu của nhà thơ Trần Quốc Thực về tập thơ đó trên báo Văn nghệ tôi rất lấy làm vui và mong muốn có một dịp được gặp ông để cảm ơn (Tôi chưa được gặp nhà thơ chỉ biết qua thơ và rất tâm đắc tập thơ Tháp cúc của ông và biết ông làm biên tập thơ ở báo Văn nghệ). Mong muốn đó như một món nợ cứ canh cánh đeo đẳng trong tôi cho đến ngày gặp chị Phạm Hồ Thu trong chuyến đi này.

          Rồi một hôm tôi đang dự Hội nghị Quốc tế quảng bá văn học Việt Nam ra nước ngoài tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia thì nhận được điện thoại của chị Phạm Hồ Thu mời tôi đến nhà ăn cơm. Anh Đăng Bẩy và Lã Thanh Tùng cũng tìm tôi rủ đến nhà chị lúc này tôi mới biết ngày này là ngày giỗ cố nhà thơ Trần Quốc Thực. Tôi lập tức theo Đăng Bẩy và Lã Thanh Tùng đi mua một chai rượu ngon đến nhà chị thắp nén hương.

          Cho đến nay tôi vẫn cứ canh cánh không được gặp trực diện nhà thơ Trần Quốc Thực ở trên cõi trần. Thôi thì tìm đọc lại bài viết của cố nhà thơ và đưa lên blog của mình để lưu giữ coi như nén tâm hương nghìn thu vậy.

                                                               

Lò Cao Nhum - Trên sàn trăng

 

                                                                   Trần Quốc Thực

 

          Muốn tìm gặp Sàn trăng của Lò Cao Nhum dứt khoát phải đi qua vùng Rẻo cao Pù Bin rồi. Gian khổ là cái chắc. Ở đấy có sấm rền bất chợt có gió lành gió độc có mưa như khóc có củi ướt khói bay đỏ mắt có cái nết lầm lỳ của người miền núi và cái tình Pù Bin bền như củi lửa bốn mùa... Rõ ràng ngay từ đầu Lò Cao Nhum đã không hề có ý định thi vị hóa con người và cảnh vật quê hương mình. Cái nếp ngay thẳng của người miền núi đã tạo cho anh có cách cảm xúc và diễn đạt khúc triết có độ nén riêng trong thơ.   Hòa Bình là một trong các tỉnh cửa ngõ của Tây Bắc và Hà Nội vậy mà chỉ riêng anh có Cây củi giữ lửa nhà sàn khi viết về người bà ruột thịt:

          Bà ơi thương bà đêm giêng lạnh

          Đệm bông lau cháu trải bà nằm

          ... Sàn bương lạnh thấm chân tê tái

          Lửa hồng từ tinh mơ bà nhen...

          Và cũng chỉ riêng anh nhìn ra được những mảnh nương trên đồi sao giống miếng vá trên lưng áo ông bà mình. Đọc lên mà nghe thấy xót xa cho một thời kinh tế manh mún đời sống nghèo kém truyền kiếp:

          ... Chuôi thuổng nắm mòn như eo lưng

          Mái đầu gùi lằn chai củ sắn

          Miếng vá in lưng áo

          Giống mảnh nương trên đồi...

          Những chi tiết thật gần gũi và độc đáo: Cái thuổng để đào củ sắn củ mài chuôi thuổng bị cầm nắm từ đời này sang đời sau đã mòn đi như eo lưng người miền núi vì leo dốc vì lao động cơ khổ thật xúc động. Lại thêm quai gùi lằn trên đầu hằn sâu thành chai như củ sắn nằm ngang khắc họa người mà khái quát một cuộc đời. Vì gùi cách ấy nên miếng vá mới sinh ra ở lưng áo chứ không ở vai. Quan sát của Lò Cao Nhum quả thật vô cùng tinh tế và sắc sảo. Không yêu quê mình không gần gũi sẻ chia với người quê mình sao có được nỗi niềm thương mến đến thế.

          Mảng thơ viết cho con tuy ít ỏi mà đọng nhiều ngẫm ngợi. Khi sinh con ông bố trồng cây bưởi. Đứa bé và cây bưởi cùng lớn. Rồi đứa bé đi học. Hình ảnh đứa bé cặp trái bưởi cạnh sườn nom như hình của điểm mười. Hình tượng ấy thật đẹp. Nó ngời tỏa được niềm hạnh phúc của người bố của các bậc làm cha mẹ. Hạnh phúc của sự nghiệp chăm cây chăm người là thế. Hạnh phúc đó khiến cho những lo toan thường nhật của người lớn không được phép đụng vào con trẻ. Sau bài Cây bưởi cho con thì bài Ngọn gió được viết cô đọng và chặt chẽ:

          Tiền giấy

          Tiền bút

          Tiền mực

          Tôi thốt lên.

          Bỗng nghe thì thào bên tai

          Ngọn gió:

          - Anh đừng đếm thế

          Các con chúng nó nghe!

          Thú vị nhất hứng thú nhất là cụm bài: Sàn trăng Bắt vợ Mưa nắng nhà mình Theo lời hát về nguồn... Ở phần này tác giả viết đằm bút hơn và cảm hứng cũng đầy trào hơn. Tình cảm đầu đời (Sàn trăng) được tác giả vẽ bằng nét bút tươi tắn sinh động:

          ... Bỗng một tiếng e hèm

          Tận nhà trong. Đánh thót.

          Như tiếng mèo đuổi chuột

          Nhào xô về cửa sổ

          Nhảy ùm xuống cỏ trăng.

Cảnh bắt vợ quả là độc đáo và trữ tình: Mặt trời của cha mặt trăng của mẹ thì Cửa đóng then cài. Chàng trai phải nghiêng lòng rình ngả tim ngóng để xem người mình yêu có ưng không. Tiếng khèn hổn hển là đã đến phút quyết định rồi. Và chàng trai hành động. Bạn đọc không chỉ được thưởng thức một phong tục đẹp mà còn mường tượng ra nhân vật trữ tình của bài thơ. Cảm xúc đầy ăm ắp này còn tràn đẫm Theo lời hát về nguồn - Nơi tác giả đi ra thiên hạ để rồi trở về nguồn cội của mình với một tâm thế thuần hậu nhân hòa:

          Được lòng gấu sẽ không mất lòng hổ

          Được lòng nỏ không mất lòng sóc

          Phải lòng nước tự vui lòng cá

          Phải lòng nà khắc đẹp lòng lúa...

                                      (Bài 6)

          Sàn trăng tập thơ thứ tư của Lò Cao Nhum ghi dấu nhiều thành công nhiều hứa hẹn. Mặt khác Sàn trăng cũng ghi dấu một mốc mới một chặng đường mới của nhà thơ - Chặng đường thơ của một hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

 

                                                                        Hà Nội ngày 1 tháng 5 năm 2001

More...

Mưa Xuân

By

LÒ CAO NHUM

 

Mưa xuân


Tặng LTHL

 

Như mây tích tụ

Tôi lang thang muôn hồng nghìn tía

Vun vén từng mảnh trời xanh

Kiên nhẫn cấy trồng mầm trăng

Những vì sao nhấp nhánh

Gặt về một vầng mây

Vầng mây tích tụ

Li ti

Hạt tình yêu.

 

Mảnh vườn mơn mởn

Lặng ngắt ơi

Cỏ non tươi như nam châm hấp dẫn

Hút về vô vàn cuồn cuộn

Những hạt tình yêu

Những hạt mưa xuân.

Đôi mắt ngời ngời giọt sương đón đợi

Đất mỡ màng dâng hương như mâm cỗ tết

Bỗng một sớm mai hân hoan

Nụ hồng tách vỏ

Chồi lên.

 

Ngày nụ hồng tách vỏ mồng 1 tháng 3 / 2011

More...

"Thơ và Công chúng" và dư ba

By

 

"Thơ và công chúng" và ... dư ba


            LÒ CAO NHUM      alt     

           1.Với mỗi tác giả thơ không gì hạnh phúc hơn khi thơ mình được nhiều người đọc được có người ghi chép vào sổ tay hoặc xin bút tích. Dân Việt mình vốn phong phú tâm hồn tình cảm ai chẳng thuộc một đôi câu ca dao đôi câu thơ ý nghĩa và cũng nhiều người tự sáng tác. Những sáng tác ấy tự nó cất lên thành lời tự đọc tự cất giữ cho riêng mình nhưng nói chung phần đa là họ muốn có sự chia sẻ đồng cảm của nhiều người. Bởi thế sáng tác được trọn vẹn bài thơ là có nhu cầu chính đáng được phổ biến. Xưa nay nhiều bài thơ trở thành bất hủ đã sinh ra bằng các ngả đường phổ cập ấy.

          Nếu như xưa kia thơ được xướng ca được diễn ngâm trong dân gian trong các tao đàn thi quán thì ngày nay phương thức phổ biến thơ phong phú và thuận tiện hơn nhiều. Việt Nam ta suốt mấy mươi thế kỷ hòa nhập văn hóa Trung Hoa văn hóa Phương Tây đã xuất hiện những Thi tập. Tiếp đến cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 hàng loạt nhóm văn bút tờ báo và nhà xuất bản xuất hiện mang tính văn chương nhiều hơn là thông tin thời sự. Ngô gia văn phái Tiểu thuyết thứ bảy v.v... được khắc tạc vào lịch sử văn học nước nhà bởi có công lớn chuyển tải và phổ biến những tác phẩm văn học vào đời sống xã hội đương thời. Thời đại ngày nay phương tiện truyền tải thi ca vô cùng đa dạng mang tính toàn cầu. Có báo in báo điện tử báo mạng Internet có các hệ thống xuất bản bằng sách bằng đĩa có các họa sĩ nhạc sĩ nghệ sĩ múa... sẵn sàng chắp cánh cho thơ bay bổng hơn.

          Thơ đến với công chúng thì như vậy còn công chúng đón nhận thơ ra sao đến với thơ như thế nào? Trả lời câu hỏi này có lẽ công bằng nhất là được nhìn nhận từ phương diện tổng thể tổng quát nếu không sẽ rất phiến diện một chiều cảm tính một phía. Chúng ta hay bắt gặp câu ca thán: Thơ ít người đọc in thơ không có người mua công chúng thơ thời chống Pháp chống Mỹ đã dần thưa bóng thời này họ lạnh nhạt thờ ơ với thơ rồi. Luồng ý kiến nhuốm màu bi quan hoặc chí ít cũng nghi ngại ấy là thực tế nhưng không phải tất cả. Còn một luồng ý kiến ngược lại đầy tự tin đầy đắm say rằng công chúng vẫn yêu thơ đến với thơ. Có điều thơ nay đa giọng điệu đa trường phái có duy trì truyền thống và có cách tân hiện đại nên thơ nào thì có công chúng ấy. Thơ không phải là hàng hóa. Những ý nghĩ thực dụng và sự vật vã tính toán lỗ lãi bằng tiền với thơ đã vô tình rẻ rúng chính tâm hồn và tình cảm của mình. Sáng tác cho hay và dâng tặng những bài thơ hay đó cho công chúng họ sẽ trân trọng đón nhận và nâng niu như viên ngọc quý. Thơ và công chúng yêu thơ sẽ không bao giờ mất đi sẽ mãi xanh tươi và đồng hành trong cuộc sống loài người trừ phi loài người được thay thế bằng rô bốt nguội lạnh xa lạ với tâm hồn và tình cảm.

          2. Trên thế giới duy nhất Việt Nam ta có Ngày Thơ. Ngày thơ được tổ chức thành lễ hội linh thiêng trang trọng và quảng đại mang ý nghĩa lớn lao là tôn vinh Thơ như một vị thánh đã sinh ra và làm rạng rỡ cho đời sống tinh thần dân Việt suốt mấy nghìn năm dựng nước và giữ nước. Với ý nghĩa đó cứ đến hẹn Rằm Nguyên Tiêu những người làm thơ và công chúng yêu thơ cả nước lại náo nức đến với ngày hội. Các cơ quan đầu ngành từ Trung ương đến các địa phương như Hội Nhà văn Việt Nam Hội Văn học Nghệ thuật các tỉnh các Câu lạc bộ thơ... tất bật chuẩn bị kế hoạch chương trình cho ngày thơ từ quý IV năm trước. Văn Miếu Quốc Tử Giám là địa chỉ được coi là trung tâm ngày hội Thơ cả nước và vì thế hình thức tổ chức luôn linh hoạt và đổi mới không ngừng. Sân thơ Trẻ hàng năm lần thứ 9 này được đổi tên thành Sân thơ Hiện đại đại diện tiêu biểu về sự tiên phong tìm tòi cải tiến hình thức nên tác giả đọc thơ với công chúng yêu thơ đều được mở rộng biên độ. Ở các tỉnh thành phố cũng vậy sự nỗ lực đầy trách nhiệm và tôn trọng Thơ và công chúng của những người tổ chức đã góp phần làm cho ngày thơ trở thành một ngày hội văn hóa tao nhã trí tuệ và ngày càng được ghi nhận trong đời sống cộng đồng.

          Dù sao với mọi hình thức đều là bề nổi cái bản chất nhất của ngày Hội thơ là tôn vinh thơ là đưa thơ đến với mọi người và mọi người đến với thơ nó thực sự là một dịp hòa đồng dung nạp công bằng bình đẳng giữa những người làm thơ và công chúng yêu thơ không phân biệt chuyên nghiệp hay nghiệp dư. Nắm được tinh thần cơ bản này các nhà tổ chức ngày Hội thơ sẽ không phải lúng túng loay hoay với chương trình rườm rà hình thức mà thơ không đi đến đâu trong ngày Hội thơ nữa.


alt

Kỳ họp Hội đồng Thơ Hội nhà văn Việt Nam từ trái sang hàng ngồi các nhà thơ: Tuyết Nga Hữu Thỉnh (Chủ tịch Hội nhà văn Việt Nam tham dự) Bằng Việt Thi Hoàng. Hàng sau: Dương Kiều Minh Inrasara Trần Quang Quý Lò Cao Nhum (Ủy viên Ban Kiểm tra tham dự) Văn Công Hùng (Ủy viên Ban chấp hành tham dự) Trương Nam Hương Đặng Huy Giang Ngô Thế Oanh.

 

More...

Ngày thơ Việt Nam tại Văn Miếu Quốc Tử Giám 2011

By

 

Ngày hội thơ Việt Nam 2011: "Nóng" sân thơ trẻ...   


 


               
VanVn.Net - Sáng 28/2/2011 đúng này Rằm tháng giêng Ngày thơ Việt Nam 2011 đã tưng bừng khai mạc tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ngay từ buổi sáng sớm mặc dù trời lất phất mưa xuân trong tiết trời giá rét nhưng đã có hàng ngàn các nhà văn nhà thơ người yêu thơ và khán thính giả đến tham dự. Như thường lệ Sân thơ hiện đại năm nay thu hút đông đảo khán giả đặc biệt là các bạn trẻ. Kết cấu chính của sân thơ trẻ gồm sân khấu lớn nằm ở chính giữa hai bên là các cây thơ và quán thơ của các nhà thơ trẻ và nhóm các nhà thơ trẻ.

            Đúng 9h sân thơ trẻ chính thức được khai mạc. Hình thức thể hiện của các nhà thơ trẻ trong Sân thơ hiện đại năm nay với chủ đề "Blog xuân" khá đơn giản không cầu kỳ với các tiết mục trình diễn thơ và sắp đặt thơ như các năm trước. Một điều khá độc đáo tại Sân thơ hiện đại năm nay là biên độ lứa tuổi các nhà thơ tham dự được "nới" rộng ‘kịch biên" với lứa tuổi từ 8X trở về đến 5X như: Lò Cao Nhum (1954 dân tộc Thái) Mai Văn Phấn (1955); lứa U50: Nguyễn Thúy Quỳnh (1968 Phó Chủ tịch Hội VHNT Thái Nguyên) Hữu Việt (1963) Nguyễn Vĩnh Tiến (1974) Phan Huyền Thư (1972) Phạm Vân Anh (1980).


            Các tác giả chủ yếu đọc tác phẩm thơ của mình trên nền nhạc đệm kết hợp với vũ đạo. Tuy nhiên chính vì cách thể hiện tác phẩm khác "mộc" như vậy mà tác phẩm của các tác giả lại được khán thính giả đón nhận khá nhiệt tình. Phần thể hiện của các tác giả Lò Cao Nhum Mai Văn Phấn Nguyễn Vĩnh Tiến Du Nguyên Trịnh Sơn... nhận được đánh giá cao của khán giả và để lại nhiều ấn tượng tốt.


            Bên cạnh sức hút của sân khấu chính các cây thơ và quán thơ cá nhân của các tác giả cũng thu hút một lượng lớn khán giả quan tâm. Các tác giả xuất hiện ở poster và thi quán bao gồm: Mai Văn Phấn (Tác phẩm: Bầu trời không mái che Hôm sau và đột nhiên gió thổi) Vi Thùy Linh (tác phẩm "Phim đôi - Tình tự chậm") Nguyễn Phan Quế Mai (tác phẩm Cởi gió Giải nhất cuộc thi "Thơ về Hà Nội 2008-2010" Giải thưởng Thơ 2010 của Hội nhà văn Hà Nội) Nguyễn Bảo Chân (tác phẩm Những chiếc gai trong mơ) Đoàn Văn Mật - Lữ Thị Mai (tác phẩm Giữa hai chiều thời gian Giấc) Nguyễn Quang Hưng (tác phẩm Vườn ánh sáng)...

                Bên cạnh đó khu vực thi quán và poster cũng thu hút đông đảo sự quan tâm của người yêu thơ. Đặc biệt tại các thi quán Khoa sáng tác lý luận và phê bình văn học (trường đại học Văn hóa). Và thi quán dành riêng cho các tác phẩm của các tác giả thơ hiện đại đến từ miền Nam và Tây nguyên do nhà thơ Tuệ Nguyên (Ninh Thuận) Trịnh Sơn (Bà Rịa-Vũng Tàu) và Nguyễn Đức Phú Thọ (An Giang) đại diện.


                        
           Các nhà thơ giao lưu với công chúng tại Sân thơ Hiện đại từ trái sang: Mai Văn Phấn Lò Cao Nhum Phan Huyền Thư  
               Phùng Hải Yến Du Nguyên Vi Thùy Linh Phạm Vân Anh Hoàng Anh Tuấn Phùng Thị Hương Ly  Nguyễn Thúy Quỳnh  
               Hữu Việt Nguyễn Vĩnh Tiến Trịnh Sơn và MC Nguyễn Hữu Chiến Thắng.


           
Tham dự Sân thơ hiện đại 2011 nhiều bạn trẻ chia sẻ cảm xúc của mình khá khác nhau. Bạn Lê Bảo - cựu sinh viên khoa Viế văn chia sẻ: "Nhìn chung tôi thấy sân thơ năm nay có những hấp dẫn riêng ở mặt chất lượng các tác phẩm thơ. Tuy nhiên thiếu phần trình diễn và sắp đặt thành ra sân thơ cũng kém rôm rả hơn". Bạn Nguyễn Lan Hương - sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội lại cho rằng: "Thơ được đọc bằng giọng mộc như vậy khiến người nghe cảm và thẩm thấu dễ hơn. Việc đưa thơ kết hợp với các loại hình khác thực ra chỉ làm tăng sự thu hút về bề nổi mà thôi. Vì thế tôi thích sân thơ trẻ trong ngày hội thơ như thế này hơn".         

                                                                          Nguyễn Anh Thế (Nguồn Vănvn.net)

More...

CẢM XÚC DỌC BẾN THỜI GIAN

By

 

Cảm xúc dọc bến thời gian


                                                                     

          Hầu hết tập thơ đầu tay của các tác giả đều tập hợp những bài thơ sáng tác qua nhiều năm sinh sống và làm việc trên nhiều lĩnh vực trên mọi ngả đường. Ấy là cảm xúc dọc lộ trình cuộc đời được ghi chép lại như một nhật ký. Cái mạnh của những tập thơ này là sự hồn nhiên tươi ròng sự rung cảm chân thành những phát hiện bất ngờ không cố ý sắp đặt trong từng bài nhưng có thể nhóm lại thành những dòng mạch cảm xúc tựa như những dòng sông. Đôi bên bờ sông ấy có biết bao bến nhớ bến thương bến cười bến khóc. Tác giả Hoàng Mai Ba đã gọi những bến bờ ấy là Bến thời gian.

            Những vệt đậm về quê hương về những nẻo đường đất nước và về tình yêu tập thơ Bến thời gian định hình một cấu trúc. Ở đấy có hoài niệm về quá khứ với những nỗi niềm sâu lắng có trực diện hiện hữu tiếng lòng da diết dào dạt. Với quê hương nơi người ta ra đời lớn lên và được chắp cánh hiện lên trong thơ Hoàng Mai Ba thật gần gũi và tràn ngập tình cảm hiếu nghĩa. Không yêu làng quê thì làm sao có được những chi tiết đậm sắc làng quê dù anh đã có quê hương thứ hai ở đâu đó thị thành. Chi tiết trong thơ Hoàng Mai Ba sắc nét mồn một cả hình ảnh lẫn âm thanh:

                        ... Rộn tiếng vạt trâu đi cày

                        Trong tiếng rào rào nhổ mạ

                        Thì thòm tát nước gầu dây.

                                                (Quê hương)

            Từ những chi tiết cụ thể ấy anh đã khái quát tình cảm chung của cả một thế hệ một dân tộc biết lấy nghĩa tình làm trọng biết chọn hiếu đễ làm đạo lý biết tôn thờ nguồn cội làm lẽ sống. Đứng trên bến sông quê anh thốt lên như một lời hàm ơn day dứt với làng quê còn nhiều nhọc nhằn lam lũ như là nói thay cho tâm trạng biết bao người xa xứ trở lại cố hương:

                        Tôi lớn lên từ câu hát đưa nôi

                        Câu hát là hành trang một thời trận mạc

                        Bến sông quê như cánh cò cánh vạc

                        Vai gầy gánh nặng đường trơn...

                                                (Bến sông quê)

            Một trong những hình ảnh đậm nét ở làng quê mà các nhà thơ không thể không nhắc đến đó là hình ảnh người mẹ. Hoàng Mai Ba nhắc nhiều đến mẹ trong thơ của mình để lại trong người đọc nhiều rung động trong đó có hình ảnh người mẹ đi chợ về chia túm vải cho các con:

                        Hương vải ngọt chua không sao quên được

                        Bàn tay gầy túm vải mẹ phần con...

                                                (Mùa vải)

Hoàng Mai Ba nói về quê hương với ngôn ngữ mạch lạc hồn nhiên đằm thắm tình cảm nhưng anh cũng có cách nói tinh tế mà gợi chan chứa sắc thái cảm xúc:

                        Bữa cơm thường gọi nắng

                        Tối chong đèn sắn ngô

                        Cái nhọc nhằn giấu đi thầm lặng

                        Hạt nắng hạt mưa lớn lên...

Thơ là hình tượng mọi ý tứ đều thông qua hình tượng mà bộc lộ. Với đoạn thơ trích trên tác giả đã tiếp cận đến hình tượng của thơ.

            Những tình cảm sâu nặng với quê hương chính là cơ sở là phông nền để ta tin vào sự khoáng đạt của tâm hồn tấm lòng tác giả với cuộc đời. Quê hương sinh dưỡng anh chắp đôi cánh cho anh bay xa. Đến đâu tác giả cũng gửi gắm mảnh hồn mình biểu lộ tình cảm của mình như với chính làng quê cội nguồn. Với cái nhìn phát hiện cái trực cảm vốn có tác giả viết về Hà Nội mà không sao thoát khỏi hình ảnh thân thuộc làng quê:

                        Gió sông Hồng tràn đê vào phố

                        Thảo thơm hương cốm sen làng...

                                                (Bến thời gian)

                       

                        Ta dắt em qua một vòng phố cổ

                        Nghe hồn làng xã vọng trong tim...

                                                (Chợ quê giữa phố phường Hà Nội)

            Hình bóng làng quê còn thấp thoáng nhập nhoà trong sương núi Đà Giang: Mấy mươi bậc đá lên đền chúa / Hương tóc hương rừng thoảng lối mây / Ngoảnh lại Đà Giang xanh như ngọc / Bồi hồi ta ngỡ gặp cố hương... (Đi hội Đền Bờ). Hoàng Mai Ba thuộc thế hệ những người đã từng ra trận chống giặc ngoại xâm. Khi hành quân qua Chi Nê trái tim anh ánh lên như "ngọn đèn dầu đỏ bấc/ cánh cửa khép hờ lọt tiếng à ơi" bởi một nụ cười "sáng cả trời đông". Và kết bài thơ viết về nụ cười âý anh đã khái quát: "Nụ cười em suốt cuộc chiến tranh chia lửa / Thành Chi Nê dáng đứng ở trong tôi". Với người Cao Phong anh có lối biểu cảm khá đẹp: Em gái nghiêng chiều chải tóc / Dáng mềm như suối như sông / Xa rồi nhớ câu hát đúm / Bâng khuâng một trời Cao Phong (Một thoáng Cao Phong). Trong thơ Hoàng Mai Ba nơi chôn rau cắt rốn những địa chỉ mọi miền hoà nhuyễn nhất quán một tình cảm không thiên vị. Phải chăng tấm lòng khoáng đạt đó cũng là tấm lòng bao dung một phong thái cao thượng chẳng dễ gì ai cũng có được?

            Đi dọc "Bến thời gian" ta còn gặp một khoảng xanh mát đằm thắm thơ tình. Thơ tình yêu muôn hồng nghìn tía. Hay dở nông sâu của bài thơ tuỳ thuộc sắc thái cảm xúc và cách thể hiện của tác giả đối với đối tượng phản ánh. Làm sao mỗi bài thơ có một gưong mặt riêng trụ vững và đóng được dấu ấn trong lòng người đọc luôn là câu hỏi xoáy xiết. Mọi cảm xúc hời hợt không chân thực sẽ đưa đến những bài thơ nhạt nhẽo với những câu chữ gò ép mòn sáo. Sự nỗ lực của Hoàng Mai Ba trước những thách thức nghiệt ngã ấy đã để lại một mảng thơ tình trong tập thơ Bến thời gian không nhoà nhạt hơn nữa còn tạo ấn tượng với người đọc như trường hợp bài "Chiều thu" và "Em đi".

            Có thể gọi một cách thú vị rằng "Chiều thu" là bài thơ tình phồn thực. Bằng cách diễn cảm tinh tế kín đáo theo kiểu nói gió đụng mây bài thơ đã hiện lên một bản năng phồn thực một cuộc mây mưa sinh sản để duy trì và phát triển sự sống:

Ta vuốt tóc

Dải mây lưng núi

Núi rùng mình

Róng riết một vòng tay

Ào xuống một nụ say

Ta như cơn lũ nguồn hối hả

Tràn bãi bờ sắc đỏ phù sa.

Lá có biết

Nhớ thương chín đợi mười chờ

Hai rừng tình si hai núi dại khờ

Trót thả vào nhau giọt buồn thiên cổ.

            Khác với âm hưởng róng riết của bài "Chiều thu" bài "Em đi" man mác một nỗi niềm thấp thỏm vò võ. Trong 4 khổ thơ thì có 3 khổ mở đầu là điệp cú: "Em đi rồi anh thấy lo" khổ 2 và những câu còn lại là giải trình nguyên nhân nỗi lo ấy: Ta có nhau thoảng thốt về nhau / Anh cứ sợ giữa dòng đời trôi nổi / Em ngập giữa hào quang trao đổi / Mai em về còn thắm ngày qua... Tâm trạng đơn phương ấy cứ dày vò đến tận câu cuối rồi buông một dấu hỏi như thể muốn chấm dứt mà không thể chấm dứt

            "Chiều thu" và "Em đi" là hai bài thơ tình khá hay trong tập "Bến thời gian" nó được kết tinh và thăng hoa từ một trái tim nồng ấm đằm thắm bao dung và khoáng đạt. Tình yêu quê hương đất nước tình yêu con người nhuần nhuyễn quyện vào nhau đã tạo nên một sắc thái nhân văn văn hoá của tập thơ Bến thời gian.

                                                                                    Hoà Bình cuối năm 2010

                                                                         

More...

Phiên chợ hoa văn

By

 

Phiªn chî hoa v¨n



Lß Cao Nhum



          N¬i con s«ng Xia len lái tõ nguån nói Pï Hoäc vÒ gÆp dßng s«ng M· tõ miÒn t©y b¾c ra biÓn §«ng mäc lªn mét c¸i chî. B©y giê lµ chî phiªn. Buæi chî còng theo m­ưa theo n¾ng chît tô chît tan. Hµng ho¸ kh«ng mÊy khi cè ®Þnh nay m¨ng mai méc nhÜ. Như­ngư¬ng lai chî Co Lư­¬ng ®Çy ¾p tiÒm n¨ng. Mét c¸i chî ng· ba s«ng ng· ba ®­ường vµ lät thám gi÷a mét vïng cã d¨m b¶y s¾c téc. Co Lư¬ng lµ v¹ch giíi cuèi cïng ®Êt M­ường Mïn huyÖn Mai b©y giê. Ng¶ ®­ường xu«i theo s«ng M· vÒ ®«ng lµ M­ường Khoßng. Ng¶ ®­ường ng­ược lªn Trung Lý Mường L¸t Sµi Khao qu¸ h¬n lµ M­ường S»m cña ®Êt nư­ớc triÖu voi. TÊt c¶ lµ sù héi tô mét nÒn kinh tÕ tù cÊp tù tóc mét miÒn ®a b¶n s¾c v¨n ho¸ nhµo trén trong c¸i chî nhá hÑp Co L­ư¬ng.

          Ng­ười ®i chî tÝu tÝt tõ ba ng¶ s«ng tô l¹i tõ chî xu«i theo ba ng¶ s«ng ®i tiÕng c­ười vµ s¾c ¸o lÈn hót vµo mµu c©y cña rõng lêi rÐo r¾t cña suèi. Ngùa b¶n MÝ léc céc nhÞp vã reo sät chÌ sao suèt ®Ëm vÞ nói Tr­ường S¬n. ThuyÒn b¶n ChiÒng Hin Chµ võa cËp bÕn. Nh÷ng cum thãc n­¬ng vµng cho¸ lïm lôm mét gãc chî. §©y lµ mÆt hµng nh÷ng ng­êi ®i t×m g¹o th¬m x«i dÎo ngµy tÕt còng lµ nguyªn liÖu r­îu cÇn uèng xu©n. Thø nÕp th¬m vïng Thµnh S¬n cã mÊy n¬i s¸nh ®­îc. Ng­êi ta nãi ®ã lµ thø lóa giao sinh gi÷a nÕp th¬m M­êng L¸t vµ nÕp ®á dÎo qu¸nh M­êng S»m. Hai khãm lóa trång c¹nh nhau thô phÊn cho nhau ®Ó thµnh mét gièng kh¸c hoµn h¶o h¬n. C¸ch lai t¹o d©n gian thËt ngo¹n môc kú l¹. Hµng mÊy thÕ kû gièng nÕp cø tån t¹i vµ tÞnh tiÕn ®Ó ®Õn b©y giê lµ hµng ho¸ lµ ®Æc s¶n cña ë chî Co L­¬ng.

          Xen kÏ vµ r¶i r¸c ®©y ®ã nh÷ng chai mËt ong vµng ®Ëm nh­ lóa n­¬ng chÝn ré. §ã lµ hµng tõ M­êng HÞch vÒ tõ th­îng nguån xuèng. MËt ong chÝnh hiÖu nh­ chÝnh ng­êi b¸n. §Ó cã mËt ong b¸n chî tÕt ng­êi ta dµnh dôm cÊt gi÷ tõ nöa n¨m kia. Th¸ng n¨m th¸ng s¸u ong lµm tæ t¹o mËt trªn v¸ch ®¸ ngän c©y. Nh÷ng ng­êi ®i lÊy mËt ong th­êng ®i ban ®ªm. §ñ thÊy nguy hiÓm nh­êng nµo khi trÌo c©y hay leo v¸ch ®¸ dùng ®øng lóc trêi tèi mÞt. Trªn tay l¹i bïi nhïi löa ngang l­ng l¹i b¾p dao. Ng­êi ë biÓn c­ìi lªn con sãng ng­êi ë rõng ®¹p lªn vai nói mµ sinh tån. Hµng mËt ong chî Co L­¬ng lµ hµng b¸n ch¹y h¬n t«m t­¬i. Ng­êi b¸n ®Þnh gi¸võa ®ñ gi¸ trÞ. Ng­êi mua kh«ng cß kÌ mÆc c¶. ¸nh mÆt trêi ch­a to¶ xuèng chî d·y chai mËt ong ®· dèc s¹ch lµu.

          T«i ®Õn mét gãc chî mÐ rõng. Sõng h­¬u g¹c nai mãng hæ mËt gÊu cao s¬n d­¬ng lång khØ vÈy tª tª...Gi¸ tuú lo¹i tõ vµi chôc ngµn ®Õn vµi triÖu ®ång. Còng cã thÓ trao ®æi b»ng xe m¸y b»ng sóng mét nßng hai nßng b»ng sóng s¨n 12 ly b»ng m¸y kh©u ®ång hå... Ng­êi b¸n víi tinh thÇn sëi lëi ®­îc gi¸ th× b¸n kh«ng ®­îc gi¸ th× mang vÒ treo cét nhµ. Hä coi b¸n ®i lµ mÊt cña quÝ ®­îc vµi triÖu tiªu pha ®­îc bao l©u. Sõng h­¬u lµ cña n¶ «ng cha kiÕm ®­îc tõ ®êi n¶o ®êi nµo lªn n­íc n©u ®en bãng b¶y. Sõng nhiÒu nh¸nh g¹c cµng quÝ vµ ®Ñp. Khái ph¶i mang trë l¹i treo cét nhµ n÷a. MÆt hµng l¹ ®· cã kÎ ch¬i sang. Mét ng­êi b¸n v¹n ng­êi mua. Nh÷ng ng­êi chÞu ch¬i nÐm mét vµi triÖu ®æi lÊy cña hiÕm cña v« gi¸ chØ c¸i phÈy tay ªm ru ®Ó nh÷ng ng­êi kh¸ch kh¸c cßn ®­¬ng ng¾m ngÝa hoÆc ®¾n ®o ph¶i xuýt xoa tiÕc m·i. ë chî ®êi lµ vËy. §«i khi th»ng Ýt tiÒn h¬n th»ng so ®o h¬n bao giê còng thua thiÖt. H¬n thÕ n÷a cña quÝ ®· cÇm ë trªn tay mµ ®Ó tuét khái tay lµ sù tiÕc nuèi dµy vß kh«ng thÓ ngu«i.

          BÇu trêi nh­ ®­¬c vÐn lªn mµu m©y x¸m b¹c. C¶ mét d¶i chî s¸ng t­¬i rùc rì tho¸ng ®·ng. C¸c c« g¸i Th¸i thu gÊp m¶nh ni n«ng tõ sím vÉn phñ lªn nh÷ng tÊm v¶i thæ cÈm mu«n mµu. T«i chît nhí c«ng viÖc chÝnh cña m×nh lµ t×m mua cho anh b¹n d­íi Hµ néi mét sè thæ cÈm cã nh÷ng ho¹ tiÕt anh thÝch. Kh«ng khã còng trë thµnh khã. NhiÒu nªn dÔ chän. Nh­ng chän ®­îc ho¹ tiÕt cÇn nh­ ý th× kh«ng dÔ chót nµo. Mét d·y thæ cÈm ph¬i bµy mu«n mµu mu«n vÎ. Nh÷ng c« g¸i Th¸i lu«n në t­¬i cÆp m¾t ngät vµ lêi mêi th¬m: "Mêi anh cø xem kh«ng mua còng ch¼ng sao c¶". MÆt ng­êi mÆt v¶i ®Ñp nh­ hoa. MÆt th× tr¾ng nân thæ cÈm th× rùc rì. Hai thø ph¶n ¸nh hång hµo cho nhau. V¶i lµm ®Ñp cho ng­êi ng­êi lµm ra v¶i ®Ñp.

          Cã thÓ nãi kh«ng ngoa thæ cÈm Th¸i m­êng Mïn ®¹t ®Õn ®é tinh x¶o ®a d¹ng. VÉn chÊt liÖu v¶i b«ng t¬ t»m x­a Êy th«i b©y giê h¼n c¸c c« g¸i Th¸i ®· më mang t©m ãc ra nhiÒu ®iÒu kiÖn tho¸ng réng h¬n nhiÒu x­a kia. Vµ ®éng c¬ canh cöi ®· thay ®æi h¼n. Thuë tr­íc ®µn bµ con g¸i dÖt v¶i ®Ó mÆc lµm ch¨n lµm ®Öm vµ gi÷ l¹i lµm cña håi m«n cho con c¸i. RÊt hiÕm khi hä b¸n vµ trao ®æi. Sù thê ¬ vÒ ®­êng nÐt ho¹ tiÕt v¨n hoa ®· dÉn ®Õn sù ®¬n ®iÖu mét chiÒu. C¸c c« g¸i Th¸i ngµy nay vÉn hiÒn dÞu vµ ch¨m chØ kh«ng nh÷ng tiÕp thu mäi thao t¸c mäi ý nguyÖn cha «ng cßn ®Èy m¹nh h¬n n©ng cao h¬n gi¸ trÞ thæ cÈm quª h­¬ng. Hä lµm ra hµng lo¹t ®ñ dïng vµ b¸n. B¸n trao ®æi gi÷a c¸c vïng dÖt b¸n ra ngoµi ®Þa ph­¬ng b¸n tËn Hµ Néi vµ kh¸ch Quèc tÕ. Hµng thæ cÈm Mai Ch©u phÊp phíi bay trªn mäi ng¶ ®­êng. Kh¸ch du lÞch trµn vµo lßng thung Mai Ch©u th¨m thó n­íc non m­êng b¶n con ng­êi ra vÒ cÇm trªn tay tÊm thæ cÈm Th¸i h¶ hª m·n nguyÖn.

          Bµy ra tr­íc m¾t t«i lµ cá c©y hoa l¸ nhµ sµn h¹t lóa h¹t ng« lµ voi khØ tr©u ngùa gµ vÞt... Lµ tÊt c¶ h×nh hµi b¶n lµng con ng­êi. NghÜa lµ t×nh yªu ®Êt n­íc hoµ nhuyÔn vµo ®«i tay thon vµo t©m hån trong s¸ng thÓ hiÖn trªn mÆt phµ mÆt thæ cÈm. L·ng m¹n biÕt bao vµ còng cô thÓ nh­êng nµo t­ duy t©m hån nh÷ng c« g¸i Th¸i.

          C¸i kh«ng gian sÇm uÊt cña chî c¸i t­ng bõng n¸o nhiÖt cña hµng ngµn b­íc ch©n t­ëng kh«ng ®ñ chç cho mét lµn ®iÖu khÌn nhó lªn. TiÕng khÌn trÇm bæng xao xuyÕn. Ng­êi thæi khÌn lµ mét ng­êi ®µn «ng tuæi tr¹c ngò tuÇn. ¤ng võa ®i võa thæi tõ ®Çu chî ®Õn cuèi chî l¹i vßng lªn. Trªn vai v¸c lñng l¼ng ba bèn chiÕc khÌn nøa. B¶y ®«i nøa nh­ b¶y ®«i trai g¸i chung tiÕng yªu kÕt nhau l¹i thµnh bÌ «ng h¸t thÕ tiÕng rao b¸n khÌn cña «ng b»ng lêi h¸t. H¼n «ng lµ mét thî khÌn bÌ giái giang. Nh÷ng chiÕc khÌn bÌ cßn th¬m rõng nøa ®­îc xÕp b»ng ch»n chÆn gät c¾t ph¼ng phiu. Vµ h¼n «ng lµ ng­êi thæi khÌn giái h¸t hay. TiÕng khÌn tr¬n xu«i rung c¶m ai nghe còng lÆng lßng. Thêi trai trÎ «ng c­íi ®­îc vî ch¾c lµ tõ tiÕng khÌn nµy ®©y. Trong t×nh sö Th¸i chuyÖn b¾t ®«i t×m b¹n ®­îc b¾t ®Çu tõ tiÕng khÌn da diÕt ngoµi sµn tr¨ng. Gi÷a chî ®êi ån µo mét tiÕng khÌn ng©n lªn tha thiÕt sao mµ xóc ®éng thÕ. C¸i khÌn bÌ nh­ lµ mét nèt nh¹c bÌ cao nh­ chåi th¾m nhó lªn gi÷a rõng ®¹i ngµn v¨n ho¸.

          C¸ch chî n¨m chôc b­íc lµ bÕn thuyÒn s«ng M·. B©y giê lµ kh¸ch trë vÒ. N¾ng tr­a ®· giôc rêi phiªn chî lßng th× muèn nÊn n¸ Ýt l©u. Nh­ng thuyÒn ®· ®Èy m¸i xu«i Phó LÖ M­êng ¸nh ng­îc T©n H­¬ng M­êng L¸t. TiÕng hß tiÕng kh¾p trªn s«ng n­íc l¹i vang lªn vßi väi. Lêi kh¾p tiÔn ®­a gi· b¹n nh­ nÝu kÐo b­íc ch©n b­íc tiÕn l¹i b­íc lïi. §ãng thuyÒn buéc nhiÒu bÕn g¹o s½n ng©m trong chËu nhiÒu M­êng.§i nhiÒu cã nhiÒu b¹n ®Õn ®©u kh«ng sî ®ãi lßng. Chî Co L­¬ng lµ n¬i hß hÑn g¸i V¹n Mai trai Phó LÖ m­êng Mïn víi m­êng Khoßng lµ anh em tõ  x­a.

          Hoa óm ¸o däc ®­êng ®· muèn në l¾m råi. Mïa xu©n c¨ng phång trong nô mïa xu©n c¨ng phång trong t«i. Ng­êi ta ®i chî khi vÒ x¸ch lång gµ x©u c¸ tói thæ cÈm lÊp lã v¶i hoa ¸o míi xe ®¹p ®Ìo c©n miÕn dong gãi b¸nh mËt hép møt tÕt. Cßn t«i t«i nhÐt ®Çy ¾p trµn trÒ trong lßng mét phiªn chî hoa v¨n mét n¬i mµ t«i sÏ cßn t×m ®Õn m·i.    

More...

CHUYỆN LÀNG VĂN NGHỆ HÒA BÌNH

By

 
Lªn nói Dôc Thuý ®Ò th¬



           
            Cư¬ng tr×nh Tr¹i s¸ng t¸c v¨n häc nghÖ thuËt cña Héi V¨n häc NghÖ thuËt Hoµ B×nh n¨m 2010 cã mét ho¹t ®éng rÊt quan träng ®ã lµ t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho anh chÞ em v¨n nghÖ sÜ th©m nhËp thùc tÕ vïng ®ång b»ng B¾c Bé cô thÓ lµ ba tØnh Nam §Þnh Th¸i B×nh vµ Ninh B×nh. Ngo¹i trõ Nam §Þnh diÔn ra ®óng kÕ ho¹ch cßn Th¸i B×nh th× kh«ng liªn l¹c ®­uîc Héi b¹n víi l¹i "gÇn nhµ xa ngâ" nªn Ban tæ chøc tr¹i s¸ng t¸c quyÕt ®Þnh kh«ng qua n÷a. Héi Ninh B×nh th× bËn ®ưa qu©n ®i dù héi "5 cè ®«" t¹i Hµ Néi. ThÕ lµ c¸c v¨n nghÖ sÜ Hoµ B×nh h¨m hë lªn xe... "tù hµnh".

              T¹i thµnh phè Ninh B×nh sau buæi chiÒu ®i th¨m thó B¸i §Ýnh anh chÞ em cßn ®ang kh«ng biÕt tiªu khiÓn g× cho qua ®ªm mµ c¸i ®ªm ngåi ch¬i x¬i n­uíc lµ nã dµi vµ v« vÞ l¾m th× nhµ th¬ Lß Cao Nhum nghÜ ra "mÑo": Kh«ng gÆp ®­uîc Héi Ninh B×nh th× gÆp gì b¹n bÌ v¨n ch­ư¬ng ë ®©y vËy. Sau có ®iÖn tho¹i kho¶ng m­ười phót M¹c Kh¶i Tu©n mét c©y th¬ kh¸ Ên tượng cña Héi V¨n häc NghÖ thuËt Ninh B×nh lËp tøc cã mÆt t¹i nhµ nghØ vµ tuyªn bè: "Lªn nói Dôc Thuý ch¬i!". Nói Dôc Thuý võa lµ th¾ng c¶nh soi bãng xuèng dßng s«ng V©n   võa lµ di tÝch lÞch sö di tÝch v¨n ho¸ næi tiÕng n»m gän trong c«ng viªn gi÷a thµnh phè Ninh B×nh. Nghe tiÕng ®· l©u như­ng nhiÒu ng­uêi chư­a ®ươc chiªm ngưỡ­ng. VËy lµ mét nhãm gåm Nhan Sinh Bµn Kim Quy Bïi Thiªn V¨n Lª Thanh Hång Lß Cao Nhum do thi sÜ M¹c Kh¶i Tu©n dÉn ®­uêng ®i bé d×u d¾t nhau lªn nói ®ªm.

            Khái nãi phong c¶nh ®ªm trªn nói Dôc Thuý nh×n ra bèn bÒ trêi ®Êt thi vÞ ®Õn chõng nµo. Bëi vËy sau nh÷ng hu­íng dÉn giíi thiÖu vµ trß chuyÖn tµo lao ngåi trªn mét phiÕn ®¸ réng m¸t thi sÜ M¹c Kh¶i Tu©n khëi ph¸t hai c©u th¬ ®Ò nghÞ c¶ nhãm thªm hai c©u cuèi ®Ó thµnh bµi th¬ trän vÑn 4 c©u. Hai c©u ®Çu cña M¹c Kh¶i Tu©n nh­ư sau:

            Nhµ th¬ "R­ượu nói" lªn ch¬i nói

            Dôc Thuý ®ªm nay giôc nèi vÇn...

            C¶ nhãm mçi ng­uêi gãp mét ®«i c©u nh­ung xem ra chu­a cã sù thèng nhÊt ­ung ý hÑn t­ư duy tiÕp v× ®ªm ®· qu¸ khuya (lóc vÒ c¶ nhãm ph¶i trÌo cæng). S¸ng h«m sau Lß Cao Nhum "m¸ch" chuyÖn nµy víi tr­uëng ®oµn H÷u Th«ng. H÷u Th«ng lÆng ®i mét lóc råi ®äc tiÕp hai c©u cuèi. Lß Cao Nhum vç ®Ðt bµn tay s­ướng qu¸. Sau ®ã hai ng­ười cßn bµn söa mét sè tõ trë thµnh bµi th¬ hoµn chØnh sau ®©y:

            Nhµ th¬ "R­ượu nói" lªn ch¬i nói

            Dôc Thuý tr¨ng reo giôc nèi vÇn

            Th¬ vÒ ãng ¸nh ®ªm trinh n÷

            Ru­îu nång dan dÝu sãng s«ng V©n.

                                                                                    Ninh B×nh th¸ng 10 n¨m 2010

* "Rượu núi" là tên một bài thơ của Lò Cao Nhum.



Từ trái sang các thi sỹ: Mạc Khải Tuân Lê Thanh Hồng Nhan Sinh Bùi Thiên Văn và Bàn Kim Quy. 


More...